در پاسخ به پرسش درباره زمان و نحوه وصول نیمعشر اجرایی و هزینه دادرسی در مهریههای تقسیطشده، بر اساس مواد قانونی موارد زیر استنباط میشود:
۱. زمان وصول نیمعشر اجرایی (حق اجرا)
- بر اساس بند یک ماده ۱۵۸ قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶، حق اجرای حکم (نیمعشر) باید پس از اجرا وصول شود. عبارت «اجرای حکم» در این قانون به اجرای کامل حکم تفسیر میشود.
- بنابراین، در مواردی که پرداخت محکومبه (مهریه) تقسیط شده است، نیمعشر اجرایی باید در پایان اجرا (پس از پرداخت تمام اقساط) وصول شود. پرداخت آن به صورت جداگانه برای هر قسط، مجوز قانونی ندارد.
بیشتر بخوانید
- نمونه دادخواست تقسیط و اعسار از پرداخت محکوم به (دیه و مهریه)
- رویه قضایی:محکومیت به سه برابر هزینه دادرسی
- نظریه مشورتی:نحوه مطالبه مهریه سکهای
۲. مبنای محاسبه نیمعشر برای مهریه سکهای (مسکوکات طلا)
- طبق ماده ۱۵۸ قانون اجرای احکام مدنی، حق اجرا (نیمعشر) پنج درصد مبلغ محکومبه است. اما اگر خواسته (مهریه) وجه نقد نباشد (مانند سکه طلا)، مأخذ حق اجرا، بهای خواسته (مبلغ قیمت تعیینشده برای مهریه در دادخواست) خواهد بود، مگر آنکه دادگاه قیمت دیگری معین کرده باشد.
- بنابراین، تفاوتی در مبنای محاسبه حق اجرا بین پرداخت با مسکوکات طلا یا وجه نقد وجود ندارد. در هر دو حالت، مبنای محاسبه، مبلغ بهای خواسته است که در دادخواست ذکر شده و نیازی به تقویم جداگانه سکهها برای محاسبه حق اجرا نیست.
۳. نحوه وصول هزینه دادرسی در صورت تقسیط محکومبه و حکم اعسار
اگر حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی صادر شده و سپس محکومبه تقسیط شده باشد، با توجه به مواد ۵۱۱ و ۵۱۴ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی:
- هرگاه با پرداخت هر قسط، محکومله (طلبکار) نسبت به تأدیه تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی متمکن شود، به همان نسبت هزینه دادرسی وصول خواهد شد.
- اما اگر پرداخت قسط، موجب خروج وی از حالت اعسار نشود، دلیلی برای وصول هزینه دادرسی از آن قسط وجود ندارد.
- همچنین، معافیت یا مؤکول کردن پرداخت هزینه دادرسی به زمان اجرای حکم بر اساس ماده ۵ قانون حمایت خانواده، موضوعی جداگانه و در اختیار قاضی رسیدگیکننده است.
- بنابراین، در صورت صدور حکم تقسیط در دعاوی خانوادگی، در خصوص وصول هزینه دادرسی باید از دادگاه صادرکننده حکم کسب تکلیف کرد و بر اساس نظر دادگاه اقدام نمود.
خلاصه:
- نیمعشر اجرایی پس از پرداخت تمام اقساط مهریه وصول میشود.
- مبنای محاسبه نیمعشر برای مهریه سکهای، مبلغ بهای خواسته مندرج در دادخواست است.
- وصول هزینه دادرسی در صورت تقسیط و اعسار، متناسب با متمکن شدن طلبکار با دریافت هر قسط است و در غیر این صورت ممکن است به تعویق افتد. تشخیص نهایی در این مورد با دادگاه صادرکننده حکم است.
حقوقی تایمز
