نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه: محاسبه مهریه زوجه از ترکه زوج متوفی بر اساس شاخص سال قبل از فوت و مابهالتفاوت شاخص سال اجرای حکم قابل مطالبه نیست
مشخصات نظریه:
- نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۵۶
- مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۸
در پاسخ به استعلام درباره نحوه محاسبه مهریه زوجه (با مهریه ۳۰ هزار تومان از سال ۱۳۵۳) پس از فوت زوج در سال ۱۳۹۵، اعلام کرد:
- ملاک محاسبه مهریه از ترکه زوج متوفا، بر اساس ماده ۲ و ۳ آییننامه اجرایی تبصره ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی (مصوب ۱۳۷۷)، شاخص بها در سال قبل از فوت زوج است (در پرونده مورد سوال، یعنی شاخص سال ۱۳۹۴) و مابهالتفاوت شاخص سال قبل و شاخص سالانه زمان اجرای حکم قطعی و لازمالاجرا، قابل مطالبه نمیباشد.
- نظریه مشورتی با اشاره به اینکه شاخص سالانه موضوع ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، نرخ تورم سالانه بر اساس میانگین اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به هر ماه است، اما در خصوص مهریه مقصود، سال شمسی است،
- هرچند قانون استفساریه تبصره ماده ۱۰۸۲، زمان تأدیه را زمان اجرای حکم قطعی و لازمالاجرا دانسته است، اما محاسبه مهریه مستلزم تحقق شاخص سالانه است و این عنوان صرفاً بر شاخص سال قبل از تأدیه صدق میکند. در خصوص سال زمان تأدیه (سال فوت)، چنین شاخصی تحقق نیافته است.
- بنابراین، زوج ملزم به پرداخت مهریه بر اساس متوسط شاخص بها در سال قبل است و مابهالتفاوت شاخص سال قبل و شاخص سالانه زمان اجرای حکم، پس از تحقق این شاخص قابل مطالبه نمیباشد.
بیشتر بخوانید
- چند نظریه مشورتی درباره استرداد جهیزیه
- نظریه مشورتی:نحوه مطالبه مهریه سکهای
- نظریه مشورتی:شرایط تعلق نحله به زوجه
مطالبه مهریه پس از فوت زوج؛ تابع عمومات حاکم بر تقسیم ترکه (مواد ۸۶۸ و ۸۶۹ قانون مدنی)
- نظریه مشورتی با اشاره به اینکه ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی و تبصره الحاقی آن در مقام بیان فرض غالب است و مطالبه مهریه پس از فوت زوج، تابع عمومات حاکم بر تقسیم ترکه (از جمله مواد ۸۶۸ و ۸۶۹ قانون مدنی) است،
- ماده ۳ آییننامه اجرایی (که تاریخ فوت را مبنای محاسبه قرار داده است) نیز همسو با این عمومات است.
- از آنجا که مهریه زوجه حال بوده است و به واسطه فوت زوج حال نشده است (ماده ۲۳۱ قانون امور حسبی)، محاسبه مهریه از ترکه زوج متوفا، تابع ملاک مقرر در ماده ۲ آییننامه و بر اساس شاخص بها در سال پیش از فوت زوج است.
سه دیدگاه مطرحشده در استعلام، با این نظریه انطباق ندارد
- بر اساس این نظریه در پرونده حاضر، دیدگاه اول (محاسبه بر اساس شاخص سال قبل از فوت، یعنی ۱۳۹۴) صحیح است و مابهالتفاوت شاخص سال ۱۳۹۵ (سال فوت) قابل مطالبه نیست، صرفنظر از اینکه زوجه در سال ۱۳۹۵ یا ۱۴۰۵ مطالبه کرده باشد.
حقوقی تایمز
