بر اساس بررسیهای قضایی، تحقیقات بازپرس در دادسرا بدون حضور وکیل متهم، حتی در پروندههای سنگینی مانند قتل عمد، اعتبار قانونی خود را حفظ میکند.
بیشتر بخوانید
- بررسی موضوع تحقیقات بازپرس بدون حضور وکیل
- نمونه لایحه دفاعی مبنی بر مهدورالدم بودن مقتول در اتهام به قتل عمد
مبانی حقوقی این دیدگاه به شرح زیر است:
- عدم پیشبینی ضمانت اجرا: قانونگذار در مواد مربوطه (مانند تبصره ۲ ماده ۱۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری) اگرچه الزام به تعیین وکیل تسخیری را پیشبینی کرده، اما هیچ ضمانت اجرایی برای بیاعتباری تحقیقات در صورت عدم حضور وکیل مقرر نکرده است.
- تفاوت ذاتی مرحله دادسرا و دادگاه: در دادگاه، عدم حضور وکیل در جرایم سنگین میتواند موجب عدم رسمیت جلسه شود، اما این الزام به همان شدت در مرحله تحقیقات مقدماتی دادسرا وجود ندارد.
- ضرورت سرعت و انعطاف در تحقیقات: ذات تحقیقات در دادسرا با تعیین وقت قبلی سازگاری کامل ندارد و در موارد فوری (مانند مرحله تحتنظر)، ضرورت کشف جرم ممکن است با حضور فوری وکیل منافات داشته باشد.
- نظریه مشورتی اداره کل حقوقی: بر اساس نظریه شماره ۸/۹۳/۱۵۸۰، الزام به تعیین وکیل تسخیری، مانع انجام تحقیقات و تفهیم اتهام نیست.
- ضمانت اجرای انتظامی: سلب حق همراهی وکیل برای متهم، تنها میتواند منجر به محکومیت انتظامی برای مقام قضایی شود، نه بیاعتباری تحقیقات.
جمعبندی نهایی:
با این حال، این مقام قضایی تأکید میکند که اگرچه تحقیقات فاقد وکیل، بیاعتبار نیست، اما بهتر است به ویژه در موارد پیچیده حقوقی، تحقیقات با حضور وکیل متهم انجام شود تا هم از حقوق دفاعی او به بهترین شکل محافظت شود و هم به کشف حقیقت کمک نماید.
صادق صفری بازپرس ویژه قتل عمد دادگستری مشهد – حقوقی تایمز
