در ماده ۶۵۶ قانون مدنی عقد وکالت این گونه تعریف شده است. “وکالت عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می نماید.” یعنی فردی دیگری را به عنوان نماینده خویش جهت انجام اموری قرار می دهد که وکالت دهنده را موکل و نماینده او را وکیل می نامند.
در ادامه ماده ۶۷۸ مشخص می کند که عقد وکالت با عزل کردن وکیل توسط موکل منقضی می شود. با این حال در شرایطی دو طرف برای استحکام بخشیدن به عقد وکالت یا دلایل دیگر ترجیح می دهند تا موکل دیگر نتواند وکیل را بر کنار کند.
برای پاسخ به این مشکل ماده ۶۷۹ قانون مدنی راه حلی را پیشنهاد می دهد: “موکل می تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل با عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد.”
بر اساس این ماده، در شرایطی موکل قادر است این حق عزل وکیل را از خود بگیرد که در اصطلاح، این نوع عقد وکالت، وکالت بلاعزل نامیده می شود. بدین ترتیب طبق ماده فوق، چنانچه عقد وکالت یا عدم عزل وکیل، ضمن یک عقد لازم که نوعی از عقود میباشد که یک طرف نمی تواند آن را باطل کند، شرط شود، وکالت تبدیل به وکالت بلاعزل شده و قاعدتا از طرف موکل قابل فسخ نمی باشد.
انعقاد عقد وکالت مانع نمی شود که موکل خود نتواند موضوع وکالت را انجام دهد. برای مثال اگر وکالت در فروش به شخصی داده است، خود موکل نیز می تواند مال خود را شخصا بفروشد.
این نکته هم باید به خاطر داشت که وکالت عقدی جایز است به این معنی که با جنون یا فوت وکیل یا موکل فسخ می شود که وکالت بلاعزل نیز از این قضیه مستثنی نیست.
