علیرضا شعبانفر، معاون قضایی رئیس محاکم اصفهان و سرپرست مجتمع قضایی شهید قدوسی (خانواده) اصفهان، در گفتوگو با خبرگزاری میزان به تشریح شرایط وجوب نفقه و موارد سقوط آن پرداخت.
مبانی قانونی وجوب نفقه
- وی با اشاره به ماده ۱۱۰۲ قانون مدنی گفت: بعد از عقد نکاح، پرداخت نفقه از تکالیف زوج است.
- بر اساس ماده ۱۱۰۷ همان قانون، نفقه شامل همه نیازهای متعارف از جمله مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل، هزینههای درمانی و بهداشتی و در صورت عادت، دستمزد خادم میشود.
بیشتر بخوانید
- همه چیز درباره نفقه زن
- نمونه دادخواست مطالبه نفقه فرزندان از جانب مادر
- نمونه دادخواست مطالبه نفقه زوجه
شرط اساسی تعلق نفقه:
تمکین
- اگر زوجه، بدون عذر موجه از همسر خود تمکین نکند، مستحق دریافت نفقه نیست.
- تمکین به معنای اجابت رابطه زناشویی و سکونت در خانه شوهر (به استثنای موارد خاص) است.
موارد استثناء و عذر موجه عدم تمکین
- در برخی موارد، زوجه به دلیل خوف جانی یا مالی (ترس از آسیب) از تمکین خودداری میکند.
- اگر دادگاه این عذر را محرز و موجه تشخیص دهد، نفقه به زوجه تعلق خواهد گرفت. در غیر این صورت و در صورت عدم ارائه دلیل موجه، زوجه مستحق نفقه نخواهد بود.
روند تعیین و پرداخت نفقه
معاون قضایی رئیس محاکم اصفهان به روند تعیین نفقه اشاره کرد:
- معمولاً دادگاه درخواست نفقه را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میدهد.
- کارشناس بر اساس سطح زندگی زوجین، هزینههای متعارف و میزان درآمد زوج، میزان نفقه را تعیین میکند.
- نظر کارشناس قابل اعتراض است و در صورت موجه بودن اعتراض، دادگاه به کارشناسی دیگر ارجاع میدهد.
عواقب عدم پرداخت نفقه از سوی زوج
پیامدهای استنکاف زوج از پرداخت نفقه:
- زن میتواند دادخواست مطالبه نفقه دهد.
- در صورت عدم پرداخت، زوجه میتواند درخواست جلب زوج را کند.
- بر اساس شرایط مندرج در سند ازدواج، ممکن است وکالت در طلاق برای زوجه محقق شود. یعنی پس از صدور رأی قطعی محکومیت زوج به پرداخت نفقه و جلب او، زوجه میتواند با استناد به آن وکالتنامه، برای طلاق اقدام کند.
مالکیت زن بر نفقه دریافتی
نفقه پرداخت شده، به مالکیت زن درمیآید و جزو اموال و داراییهای شخصی وی محسوب میشود.
حقوقی تایمز
