مرز باریک میان توهین، افترا و نشر اکاذیب در قانون
در عصر گسترش ارتباطات واقعی و مجازی، صیانت از آبرو و حیثیت افراد بیش از پیش اهمیت یافته است. قانونگذار با جرمانگاری «توهین»، «افترا» و «نشر اکاذیب» در پی حمایت از شخصیت معنوی و اجتماعی شهروندان برآمده است. با وجود شباهت ظاهری، این جرایم از نظر ماهیت، ارکان و آثار قضایی تفاوتهای بنیادینی دارند.
بیشتر بخوانید
- نمونه شکواییه جرم سقط جنین و مطالبه دیه
- روش تنظیم شکایت نامه ( شکواییه)
- نمونه شکواییه جرم توهین (فحاشی)
جرم توهین: خدشه به کرامت انسانی
- تعریف: هرگونه بهکارگیری الفاظ رکیک، نسبتهای ناروا یا اعمال تحقیرآمیز که موجب لطمه به حیثیت فرد شود.
- اشکال وقوع: گفتاری، نوشتاری یا رفتاری (شامل فضای مجازی).
- مستند قانونی: مواد ۶۰۸ و ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی.
- شرط تحقق: وجود قصد و نیت اهانت.
- مجازات: حبس یا شلاق تعزیری (با توجه به شرایط).
جرم افترا: نسبت ناروای مجرمانه
- تعریف: نسبت دادن عملی مجرمانه (مانند سرقت یا رشوه) به دیگری، بدون ارائه دلیل یا مدرک معتبر.
- مستند قانونی: ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی.
- تفاوت با توهین: در افترا، اتهام دارای ماهیت مجرمانه است، نه صرفاً تحقیر.
- شیوه ارتکاب: از طریق نامه، شکایت رسمی، گزارش یا انتشار عمومی.
- مجازات: حبس از دو ماه تا دو سال یا شلاق تا ۷۴ ضربه به همراه التزام به اعاده حیثیت.
جرم نشر اکاذیب: دروغپردازی با هدف تشویش اذهان
- تعریف: انتشار یا بازنشر اخبار، اطلاعات یا شایعات دروغین با قصد آسیب به غیر یا تشویش اذهان عمومی.
- مستند قانونی: ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی.
- شرط تحقق: وجود سوءنیت عام (آگاهی از دروغ بودن مطلب) و سوءنیت خاص (قصد آسیب یا ایجاد تشویش).
- قالبهای ارتکاب: پستهای فضای مجازی، مقالات، گزارشهای خبری یا پیامهای شخصی.
- مجازات: حبس از دو ماه تا دو سال یا شلاق تا ۷۴ ضربه.
تفاوتهای کلیدی سه جرم:
- توهین: محوریت تحقیر و بیاحترامی.
- افترا: محوریت نسبت دادن جرم مشخص.
- نشر اکاذیب: محوریت انتشار دروغ با اهداف گسترده.
مهر – حقوقی تایمز
